Mededogen: het wensvervullend juweel

Uit Het Tibetaanse boek van leven en sterven van Sogyal Rinpoche (Hoofdstuk 12)

Dat mededogen ons tot voordeel strekt voelen we allemaal wel enigszins aan. Maar de bijzondere kracht van het boeddhistisch onderricht is, dat het op heldere wijze de ‘logica’ van mededogen laat zien. Als je die logica eenmaal hebt begrepen maakt dat je beoefening van mededogen dringender en veelomvattender, en tegelijkertijd stabieler en meer gegrond, omdat zij gebaseerd is op een heldere redenering, waarvan de waarheid naarmate je haar toetst steeds duidelijker wordt.

Misschien zeggen we wel en geloven we ook min of meer dat mededogen fantastisch is, maar in de praktijk zijn onze handelingen uitermate meedogenloos en brengen we onszelf en anderen voornamelijk frustratie en verdriet in plaats van het geluk waarnaar wij allen zo op zoek zijn.

Is het niet absurd dat wij allen geluk verlangen, maar dat bijna al onze handelingen en gevoelens ons regelrecht wegleiden van dat geluk? Is dat geen duidelijk teken dat er met ons hele idee van geluk en hoe we gelukkig kunnen worden iets radicaal mis is?

Om te beseffen wat ik bedoel met ‘wijsheid van mededogen’, moeten wij met volledige helderheid zowel het voordeel van een altruïstische instelling inzien, als de schade die een tegenovergestelde geesteshouding ons berokkent. We moeten helder onderscheiden wat ego’s eigenbelang is en wat ons uiteindelijk belang; al ons lijden komt voort uit het verwarren van het één met het ander.